İngiliz Edebiyatı
İngiliz Edebiyatı
* Rönesans Dönemi İngiliz Edebiyatı
İngilizcenin yazı diline dönüşmesinde büyük katkıları olan ve Canterbury Hikâyeleri adlı eseri bulunan Chaucer (1340-1400) İngiliz edebiyatında Rönesansa zemin hazırlayan yazarlardan birisidir.
“Elizabeth Dönemi “adı verilen XVI. yüzyılda tiyatro ve ÅŸiir türlerinde önemli eserler ortaya konmuÅŸtur.
Rönesans dönemi Ä°ngiliz edebiyatının en önemli tiyatro yazarı Shakespeare (1564-1616)’dir.
Shakespeare dram ve komedya türlerinde hem nazım, hem düzyazı, hem de her ikisini birlikte kullanarak başarılı oyunlar yazmıştır. Oyunlarının tamamı beşer perdeden oluşur. Kin, aşk, dostluk, yükselme, öç alma gibi hemen hemen tüm insanî boyutları derinlemesine irdelemiştir. Başlıca dramları arasında Romeo ve Juliet, Hamlet, Macbeth, Othello, Kral Lear; en önemli komedyaları arasında da Venedik Taciri, Yanlışlıklar Komedyası sayılabilir.
Marlowe (1564-1593) ve Ben Jonson (1573-1637) da dönemin önemli tiyatro yazarları arasında yer alırlar.
İlk büyük İngiliz şairi olan Edmund Spenser (1552-1599) ise pastoral türde yazdığı şiirlerini Çoban Takvimi, alegorik bir destanını da Peri Kraliçesi adlı eserlerinde topladı.
Tasvir ve ruh çözümlemelerinde baÅŸarılı olan ve üslûba önem veren dönemin son büyük ÅŸairi John Milton (1608-1674)’un en önemli eseri KaybolmuÅŸ Cennet adlı konusunu Tevrat’tan aldığı dinî destanıdır.
Montaigne gibi deneme türünde baÅŸarılı ürünler veren Bacon (1561-1626)’un en önemli eseri ise Denemeler’dir.
* Klâsik Dönem İngiliz Edebiyatı
Klâsisizm akımı Ä°ngiltere’de çok kısa sürmüştür. Bu akımın Ä°ngiliz edebiyatında iki önemli temsilcisi vardır: Åžiir ve oyunlarıyla Drydon (1631-1700) ve ÅŸiirleriyle Pope (1688-1744).
* Romantik Dönem İngiliz Edebiyatı
Ä°ngiltere’nin kuzeybatısında yer alan göller bölgesinde bir süre yaÅŸamış olan ve bundan dolayı kendilerine “Gölcüler” denilen Wordsworth (1770-1850), Coleridge (1772-1834) gibi sanatçılar, ayrıca Lord Byron (1788-1824), Shelley (1792-1822) ve Keats (1795-1821) gibi ÅŸairler bu akımın baÅŸlıca temsilcileri arasında yer alırlar.
* 20. Yüzyıl İngiliz Edebiyatı
20. yüzyılda İngiliz edebiyatı en çok roman türünde başarılı ürünler vermiştir.
J. Conrad (1857-1941) macera ve deniz romanları yazmıştır. İrlandalı romancı James Joyce (1882-1941) ise klâsik roman kurallarını bir tarafa bırakarak, modern roman tarzının örneklerini vermiştir. Kronolojik zaman akışını değil, insanın bilinçaltının belirlediği zaman sistemini esas almıştır. İnsanın iç dünyasını kendi mantıkî gerçekliği içinde olduğu gibi sunmaya çalışır. Bir olaydan başka bir olaya, bir zamandan başka bir zamana atlar, kalemini çağrışımların emrine verir, bazen dilin gramatikal sistemini bozar, başka dillerden alıntılar yapar, kahramanların iç konuşmalarına geniş yer verir. Onun romanları alışılmış klâsik roman kurgusuna uymaz.
Dublinler (1914) adlı eserinde on beş hikâye yer almaktadır. Üçü çocukluk, dördü genlik, dördü orta yaşlılık, dördü de sosyal hayatla ilgilidir. Kitap, bütün bir roman olarak da okunabilir. Diğer önemli eseri ise Ulysses (1922) adlı romanıdır. O bu romanında Dublin özelinde çağdaş dünyanın bir destanını verirken, asıl olarak modern bireyin zihinsel hayatını tüm yoğunluğu ve düşünce karmaşıklığı ile sunmaktadır. Eserleri genellikle Dublin kenti etrafında yoğunlaşır.
V. Woolf (1882-1941) önemli bir Ä°ngiliz kadın roman yazarıdır. O da James Joyce gibi bilinç akımı tekniÄŸine baÅŸ vurmuÅŸtur. “Acı” ve “yalnızlık”, “kadın sorunları” temalarına ağırlık vermiÅŸtir. Romanlarında insan zihninin herhangi bir günde algıladığı ÅŸeyleri aktarmaya çalışır. Eserlerinin baÅŸlıcaları Jacob’ın Odası (1922), Perde Arkası (1941), Mrs. Dalloway, Orlando, Dalgalar, Yıllar’dır.
Yorumlar
Yorumlarınızda resiminizin gözükmesi için, gravatar a abone olun!