Göktürk Yazısını Öğrenme Kılavuzu
29 Temmuz 2010 Yazan admin
Kategori Türk Dili
En güzel örneklerini Orhun ve Yenisey Yazıtları’nda gördüğümüz Göktürk yazısı, Türk yazı dilini yazılı kaynaklardan takip edebildiğimiz 7. yüzyıla kadar işlenmiş ve yazıtlarla bugünlere ulaşmıştır. Göktürk yazısı, Türklere ait olan Orhun alfabesi ile yazılmaktadır. Bu alfabe, Göktürkler‘den sonra 5-6 yüzyıl boyunca kullanılmış; fakat İslamiyet’in kabulü ile Türk yazısı bırakılmış ve Arap yazısına geçiş süreci başlamıştır. Bin yıla yakın bir süre boyunca kaderine terk edilen Göktürk yazısı, ancak 19. yüzyılın...
Lisan ve Edebiyatımız
23 Nisan 2010 Yazan admin
Kategori Edebiyat, Türk Dili
LİSAN VE EDEBİYATIMIZ• ŞEMSETTİN SAMİ Hazırlayan YUSUF AKÇAY•• Akvâm u ümemin mevcudiyet-i siyâsiye ve mâneviyeleri başlıca lisanlarının derece-i intizâm ve mükemmeliyetine tâbidir. Bir lisanın hüsn ve letafet ve mükemmeliyeti iki türlü olur. Biri tabiî ve hulkî, diğeri kesbi ve sun′î. Birincisi Allah vergisidir. İkincisi bir lisanı söyleyenlerin cehd ve ikdâmlarına ve zevk-i selîmlerine mütevakkıftır. Birincisi lisan, ikincisi edebiyattır. İbtidâ, birinci ciheti nazar-ı itibâre alarak umûmdan hususa nakl-i kelâm ile lisanımızın Avrupa ve Asya lisanları...
Bilim Dili ve Türkçe
04 Nisan 2010 Yazan admin
Kategori Edebiyat, Türk Dili
Prof. Dr. Süreyya Ãœlker Marmara Ãœniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji ABD (Bu yazı Gastroenteroloji DerneÄŸi’nce Antalya’da düzenlenen 19. Ulusal Gastroenteroloji Haftası kapsamında 3 Ekim 2002 günü yapılan “Türk dili ve tıp” konulu açık oturumda sunulan bildiriden uyarlanmıştır). Her dilin bilim dili olamayacağı yolunda yanlış bir kanı vardır. Bu, eski uygarlıkların genellikle tek bir bilim dilini benimseme geleneÄŸinden kaynaklanan bir görüştür. ÖrneÄŸin Akdeniz Havzası’nın en eski bilim dillerinden biri Yunancadır....
Ana Dille Eğitim ve Türkçe
04 Nisan 2010 Yazan admin
Kategori Edebiyat, Türk Dili
Yard.Doç.Dr. A. Ãœstüner – Birses – 21.01.2003 Bilimsel açidan gelismis olan milletlerin ekonomik ve kültürel açidan da gelistikleri, siyasî zeminde söz sahibi olduklari bilinen bir gerçektir. Bilimsel buluslardan yararlanabilen ülkeler, vatandaslarinin gelir seviyelerini yükseltmekte ve onlar için daha müreffeh bir hayat imkani saglamaktadirlar. Bu gerçekler dolayisiyla çagimiz genellikle bilim çagi diye nitelendirilir. Bilimsel bakimdan gelismek, bilimle ilgili kurumsal ortamin niteliginden çok bilim dili olarak gelismis bir dile sahip olmaya baglidir. Bir...
Paragrafın Yapısı
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Paragraf, yazının kolay okunmasını, rahat anlaşılmasını saÄŸlar. Her paragraf ana fikri destekleyen, besleyen, geliÅŸtiren bir yardımcı fikri ifade eder. Paragraflar arasında anlam, fikir, dil ve üslûp bütünlüğü olmalıdır. Paragraflar okuyucunun dikkat ve ilgisini dağıtmayacak uzunlukta olmalıdır. Yapı bakımından paragraflar, giriÅŸ, geliÅŸme, sonuç cümlelerinden meydana gelir. GiriÅŸ cümlesi, paragrafın anafikrini ortaya koyan, amacını, konusuÂnu belli eden cümledir. GeliÅŸme cümleleri, giriÅŸ cümlesiyle ortaya konan hükmün, konuÂnun, benzerlikler, zıtlıklar...
Fikir Paragrafı
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Fikir Paragrafı Bir düşüncenin nedenlerini, delillerini; mantıksal, inandırıcı bir nitelikte ortaya koyan paragrafa fikir paragrafı adı verilir. Bu paragraflar, fikre baÄŸlı, eÅŸyanın zihinde aldığı biçimler esas tutularak yazılır. Fikir paragraflarından doÄŸan yazılarda önce üzerinde durulacak mesele tanıtılır, sonra yardımcı fikirlerle; delillerle konu aydınlatılır. Ä°ddiaların ispatından sonra bir hüküm çıkarılarak sonuca varılır. (Fikir Paragrafı Örnek) Eskiden daÄŸlara iÅŸe yaramaz yerler olarak bakılırmış. Türkiye’nin büyük bir kısmı...
Tahlil Paragrafı
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Tahlil Paragrafı Bir konuyu çözümleme yoluyla incelemek üzere kurulan paragraflara tahlil paragrafı denir. Bir ÅŸeyi incelemek üzere parçalara ayırmak, çözümlemek için tahlil paragraflarına gereksinim vardır. Hikâye, roman ve benzeri türlerde insan psikolojisini belirtmekte tahlil paragrafı geniÅŸ yer tutar. (Tahlil Paragrafı) Selim birdenbire durdu. BoÅŸuna konuÅŸtuÄŸu kanaatına varmış ve her zaman olduÄŸu gibi melankolisine gömülmüştü. Artık konuÅŸmuyor, baktığını görmüyor, söylenenleri iÅŸitmiyordu. Beyni iki nokta arasında gidip geliyorÂdu. Leylâ ve Güntülü…...
Tasvir Paragrafı
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Tasvir Paragrafı Olayın geçtiÄŸi yeri, canlı cansız varlıkları iyice tanıtmak için tasvir paragrafı yapılır. Düşünceyi aydınlatmak, anlatılan konuyu geniÅŸletmek gayesinde olan tasvir paragrafı, bir ÅŸeyin titizcesine bir tamlıkla anlatılmasında en büyük rolü oynar. Tasvir paragrafı, bir bakıma, yazı ile resim yapmaktır. (Tasvir Paragrafı Örnek) Kış, Haliç etrafında, Ä°stanbul’dakinden daha sert, daha sisli olur. Bozuk kaldırımların üzerinde buz tutmuÅŸ çamur parçalarını kırarak erkenÂden iÅŸe gidenler, mektep hocaları, celepler ve kasaplar ve...
Olay Paragrafı
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Olay Paragrafı: Pek olağan olmadığı için üzerinde topluluğun ilgisini çekecek bir olguyu anlatan paragrafa olay paragrafı denir ki bunlarda; olay, olayla ilgili ek olaylar, genellikle kronolojik bir sıra ile düzenlenir. Olay paragrafı; duygu, düşünce ve kanılarımızı gerçek ya da tasarlanmış bir olay içreisinde verir. (Olay paragrafı Örnek) - Bizimkiler! Bizimkiler! diye bağırarak uyandı. Doğruldu. Üstündeki kertenkeleler kaçıştılar. Limana baktı. Hakikaten, kalenin karşısına bir donanma gelmişti. Kadırgaların, yelkenlerin, küreklerin biçimine dikkat...
Paragraf Nedir
28 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Herhangi bir yazının bir satır başından öteki satır başına kadar uzanan bölümlerine paragraf adı verilir. Her paragrafta, bir tek ana fikir çevresinde kümelenmiş birçok cümleler bulunabilir. Kaç satırda biterse bitsin, her paragraftan sonra satırbaşı yapılır; başka paragrafa geçilir. Paragraflar düşünce birimidir. Bir paragraftan diğerine geçerken dil, düşünüş, anlam birliği sağlanmalıdır. Her paragrafın bir ana fikri, birden çok yan fikirleri bulunabilir. Ana fikir, paragrafın başında, ortasında, sonunda bulunabilir. Ana fikri taşıyan cümle açıkça...
Anlam Daralması-İyileşmesi-Kötülenmesi ve Güzel Adlandırma
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Anlam Daralması “oÄŸul” kelimesinin önceleri kız ve erkek çocukları için kullanılırken ÅŸimdi artık sadece erkekçocukları için kullanılması gibi. Anlam Ä°yileÅŸmesi “kötü” anlamındaki yavuz kelimesinin artık “yiÄŸit” anlamında kullanılması gibi. Anlam Kötülenmesi “canlı” anlamındaki canavar kelimesinin artık yırtıcı yaratık anlamında kullanılması gibi. Güzel Adlandırma “verem” kelimesinin dildeki korkunçluÄŸunu azaltmak için “ince hastalık” ile karşılanması gibi. Yabanî hayvan...
Dolaylama
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
DOLAYLAMA Bir kelimeyle anlatılabilecek bir durumu birden fazla kelimeyle anlatmaya denir. yavru vatan: Kıbrıs, büyük kurtarıcı: Atatürk, “ulu önder”:Atatürk derya kuzuları: balık, “file bekçisi”:kaleci Türkiye’nin kalbi: Ankara Okumaya devam et →
Atasözleri
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Atasözleri Atalarımızdan günümüze kadar ulaşan, belirli bir yargı içeren, söyleyeni belli olmayan düz konuşma içinde kullanılan sözlerdir. Kalıplaşmış sözlerdir, eşanlamlılarıyla dahi değiştirilemez. Kısa ve özlü sözlerdir. Az sözle çok anlam ifade ederler Tecrübelere ve gözlemlere dayanırlar, bazen âdet ve gelenekleri ifade ederler Çoğu mecazlıdır. Anonimdir ve edebî tür özelliği gösterir. Genel bir yargı bildirir. Öğüt verme amacı taşır. At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır. Aç koyma hırsız olur, çok söyleme yüzsüz...
Yansımalar
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
YANSIMALAR Tabiata, insana, insan dışındaki canlılara ve eÅŸyaya ait seslerin taklit edilmesi sonucu ortaya çıkan kelime veya kelime gruplarıdır. tık, tak, pat, çat, hışır hışır, miyav, hırr, hav, me, mee, mışıl mışıl, fıkır fıkır, şıkır şıkır… Yansımalardan isim ve fiil türetilebilir. miyavlamak, çatırdamak, şıkırtı, meleÅŸmek, şırıltı Okumaya devam et →
Ä°kilemeler
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
Ä°KÄ°LEMELER Anlamı pekiÅŸtirip güçlendirmek ve çekici kılmak için aynı kelimenin, yakın anlamlı kelimelerin veya zıt anlamlı kelimelerin tekrarıyla oluÅŸan kelime grubudur. ev bark, çoluk çocuk, ufak tefek, doya doya … Yapı Yönüyle Ä°kilemeler: a) Yakın Anlamlı: doÄŸru dürüst, delik deÅŸik, eÅŸ dost b) Aynı Anlamlı: kılık kıyafet, ses seda, köşe bucak… c) Karşıt Anlamlı: AÅŸağı yukarı, ileri geri, az çok, er geç …. d) Aynı Kelimenin Tekrarı: duya duya, ağır ağır, yavaÅŸ yavaÅŸ … e) Yansımaların Tekrarı: çat pat, kıs kıs, fısıl...
Eş Sesli Sözcükler
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
EŞ SESLİ SÖZCÜKLER Yazılışı ve okunuşu aynı olduğu hâlde anlamları farklı olan kelimelerdir. Bunlar yalın hâlde olabildikleri gibi ek almış hâlde de olabilirler. Şiirde cinas olarak kullanılır ve cinaslı kafiye yapılır. Gül: 1. çiçek, 2. gülmekten emir Kır: 1. kırsal alan, 2. kırmaktan emir, 3. beyaz Yazma: 1. baş örtüsü, 2. yazmaktan olumsuz emir, 3. yazma işi Ek almış kelimelerle, ek almış ve almamış kelimeler arasında da eş seslilik söz konusudur. Bu ekler görevce farklı ekler de olabilir: Siyah anlamındaki kara ile kar-a (-a: yönelme hâl eki)...
Zıt Anlamlı Sözcükler
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
ZIT ANLAMLI SÖZCÜKLER Anlamca birbirinin karşıtı olan kelimelerdir. Siyah-beyaz, uzun-kısa, aşağı-yukarı, ileri-geri, var-yok, gelmek-gitmek, Tüm kelimelerin zıt anlamlısı yoktur. Eylemlerde de durum aynıdır. Bir eylemin olumsuzu o eylemin karşıtı satılmaz. sevinmek karşıtı sevinmemek değil üzülmektir. Kelimeler arasındaki karşıtlık cümledeki kullanıma göre değişir. doğru kelimesinin zıt anlamlısı bir cümlede eğri olurken, diğerinde yanlış olabilir. İki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) anlamdaş, yakın anlamlı veya zıt anlamlı olabilmesi için...
Yakın Anlamlı Sözcükler
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
YAKIN ANLAMLI SÖZCÃœKLER Yazılışı ve okunuÅŸu farklı olan, anlamdaÅŸ gibi göründüğü hâlde birbirinin yerini tamamen tutamayan, yani aralarında anlam ayrıntısı bulunan kelimelerdir. Bunlar çoÄŸunlukla Türkçe kelimelerdir. göndermek-yollamak, bezmek-bıkmak-usanmak, dilemek-istemek, çevirmek-döndürmek, söylemek-demek-konuÅŸmak, eÅŸ-dost, hısım-akraba, bakmak-seyretmek, KardeÅŸim sana küsmüş. KardeÅŸim sana kırılmış. KardeÅŸim sana gücenmiÅŸ. KardeÅŸim sana darılmış. Birinci cümlede bir “kesinlik ve aşırılık” anlamı, ikinci cümlede bir “esneklik,...
Eş Anlamlı Sözcükler
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
EÅž ANLAMLI SÖZCÃœKLER Yazılış ve okunuÅŸ bakımından farklı fakat anlamca aynı olan kelimelerdir. Bu tür kelimeler birbirlerinin yerini tutabilir. AnlamdaÅŸ kelimelerin birisi genelde yabancı kökenlidir. kıymet-deÄŸer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, fiil-eylem, kelime-sözcük, vasıta-araç… Fakat bazı durumlarda anlamdaÅŸ kelimeler birbirinin yerini tutamaz: kara bahtlı kelime grubunda kara kelimesinin yerine siyah kelimesini kullanamazsınız....
Genel ve Özel Anlam
11 Mart 2009 Yazan admin
Kategori Türk Dili
GENEL ve ÖZEL ANLAM Genel anlamlı kelimeler birden fazla kelimeyi bünyesinde bulunduran, birden çok türü kapsayan kelimelerdir. Özel anlamlı kelimeler ise daha dar bir anlamı, kesin ve net olarak anlatır. Anlam özelleÅŸtikçe kesinlik de artar. Varlık-canlı-insan-Ahmet Metin-paragraf-cümle-kelime-hece-harf Okumaya devam et →
